Nhóm bạn đã có con nhỏ vẫn họp mặt tối thứ Sáu được, nếu chấp nhận ba thay đổi: bắt đầu sớm hơn, kết thúc theo giờ ngủ của trẻ, và người lớn thay phiên nhau trông trẻ theo từng ca ngắn để ai cũng có lúc ngồi nói chuyện trọn vẹn. Trẻ cần một góc riêng an toàn với vài việc để làm bằng tay — vẽ, xếp hình, đọc truyện — không thi thố, không chấm ai giỏi hơn ai. Làm được vậy, buổi tối vui cho cả người lớn lẫn trẻ.
Vì sao nhóm bạn hay "biến mất" khi có con
Khoảng thời gian bạn bè lần lượt có con thường là lúc nhiều nhóm thưa hẳn. Không ai giận ai. Chỉ là lịch cũ — gặp từ tám giờ tối, ngồi đến khuya — không còn hợp với người phải cho con ăn, tắm, ngủ. Người có con ngại mang trẻ theo vì sợ phiền, người chưa có con ngại rủ vì sợ làm khó. Hai bên cùng chờ bên kia mở lời.
Cách thoát ra là đổi hình thức buổi gặp thay vì đợi đến khi "con lớn hơn một chút". Con lớn hơn một chút thì lại có lịch học thêm, và nhóm đã quen không gặp nhau.
Đổi giờ: theo nhịp ngủ của trẻ
Trẻ nhỏ cần ngủ nhiều hơn người lớn rất nhiều. Theo khuyến nghị đồng thuận của Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) công bố năm 2016, trẻ 3–5 tuổi cần khoảng 10–13 giờ ngủ mỗi ngày, tính cả giấc trưa; trẻ 6–12 tuổi cần khoảng 9–12 giờ. Nghĩa là trẻ mẫu giáo đi học sáng hôm sau thường cần ngủ từ khoảng tám đến chín giờ tối. Tối thứ Sáu có thể nới một chút vì hôm sau không đi học, nhưng nới quá nhiều thì cả nhà mệt suốt thứ Bảy.
Khung giờ gợi ý cho buổi có trẻ:
- 17:30–18:15 — đến. Bố hoặc mẹ đón con xong đi thẳng tới, không về nhà trước.
- 18:15–19:00 — trẻ ăn trước, người lớn bày bàn.
- 19:00–20:00 — người lớn ăn, trẻ ở góc riêng với người lớn trực ca.
- 20:00–20:30 — trẻ nhỏ nhất bắt đầu mệt; gia đình có con nhỏ nhất về trước.
- 20:30–21:00 — dọn dẹp chung, các nhà còn lại về.
Buổi tối như vậy ngắn hơn, nhưng gặp đều thì vẫn hơn gặp dài mà thưa.
Ca trực trẻ: bí quyết để người lớn được nói chuyện
Buổi họp mặt có trẻ thường hỏng theo một kiểu: người lớn nào cũng nửa nghe chuyện, nửa ngoái lại nhìn con. Không ai nói hết một câu. Cách giải quyết đơn giản là chia ca:
- Chia buổi tối thành các ca 30–40 phút.
- Mỗi ca có một hoặc hai người lớn trực ở góc trẻ — chơi cùng, để mắt, giải quyết tranh giành đồ.
- Những người lớn còn lại được ngồi bàn, không phải ngoái lại.
- Hết ca thì đổi. Bạn chưa có con có thể nhận một ca nếu muốn, nhưng không bị bắt buộc.
Quy ước kèm theo: người trực ca được các phụ huynh khác tin để xử lý chuyện nhỏ như hai bé giành một món đồ, một bé cần đi vệ sinh. Chuyện lớn hơn — bé khóc mãi không nín, bé bị đau — thì gọi bố mẹ của bé.
Góc của trẻ và việc để làm
Trẻ vui nhất khi có một khu vực rõ ràng của mình: một tấm thảm trong phòng ngủ, một góc phòng khách được quây bằng sofa. Thứ để làm nên là những việc dùng tay, làm theo nhóm hoặc làm một mình đều được.
| Tuổi | Việc hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Dưới 3 tuổi | Khối xếp cỡ lớn, sách vải, sách bìa cứng | Không để đồ vật nhỏ, hạt, pin cúc áo trong tầm với; luôn có bố mẹ ở gần |
| 3–5 tuổi | Vẽ bằng bút sáp, nặn đất, lắp ghép khối, nghe đọc truyện tranh | Trải giấy báo hoặc khăn dưới chỗ vẽ, nặn |
| 6–8 tuổi | Xếp tranh ghép, lắp ghép mô hình, gấp giấy, cùng làm một bức tranh lớn | Hợp với việc kéo dài, có thể để dở và làm tiếp buổi sau |
| 9 tuổi trở lên | Đọc sách, vẽ truyện, giúp người lớn bày bàn, gói bánh | Trẻ lớn thường thích được giao việc thật hơn là bị trông |
Một điều nên tránh: biến buổi chơi của trẻ thành cuộc thi. Không chấm tranh ai đẹp nhất, không xếp hạng ai xếp hình nhanh nhất, không so bé này ngoan hơn bé kia. Trẻ ở các độ tuổi khác nhau, so sánh chỉ làm bé nhỏ thấy thua và bé lớn thấy chán. Khen cụ thể việc bé đã làm ("con chọn màu xanh này đẹp quá") thay vì khen theo thứ bậc.
Màn hình
Một bộ phim hoạt hình cho trẻ xem chung có thể giúp người lớn có bốn mươi phút yên tĩnh. Nếu dùng, nên chọn phim trước cùng các phụ huynh, phù hợp với trẻ nhỏ nhất trong nhóm, và thống nhất xem một phim thay vì để mỗi bé cầm một điện thoại riêng.
Nhà chủ chưa có con: kiểm an toàn trước
Nhà của người chưa có con thường có những thứ phụ huynh để ý ngay mà chủ nhà không nghĩ tới. Trước buổi gặp, chủ nhà và một phụ huynh có thể cùng đi một vòng:
- Ban công và cửa sổ: khoá cửa ban công, kiểm tra không có ghế, thùng mà trẻ có thể trèo lên sát lan can.
- Ổ điện thấp: dùng nắp bịt hoặc kê đồ chắn.
- Thuốc, chất tẩy rửa, mỹ phẩm: cất lên cao hoặc vào tủ đóng.
- Góc bàn kính, góc kệ nhọn: dán miếng đệm hoặc đặt khăn.
- Đồ vật nhỏ: pin cúc áo, nam châm nhỏ, đồ trang trí, đặc biệt nguy hiểm với trẻ dưới 3 tuổi.
- Bếp và nồi nóng: nồi lẩu, ấm nước sôi đặt xa mép bàn; người lớn cầm cốc nước nóng không đi qua khu trẻ chơi.
Đồ ăn cho trẻ
Một số món dễ gây hóc với trẻ nhỏ: nho nguyên quả, cà chua bi, xúc xích cắt khoanh tròn, các loại hạt, kẹo cứng, thạch viên. Với trẻ nhỏ, cắt dọc nho và cà chua bi, không đưa hạt nguyên. Hỏi trước các phụ huynh về dị ứng thực phẩm của con và ghi lại để chủ nhà các buổi sau cùng biết.
Người trong nhóm chưa có con
Không phải ai trong nhóm cũng muốn mọi buổi tối có tiếng trẻ con. Điều đó bình thường và nên được nói ra. Nhiều nhóm xen kẽ: buổi có trẻ vào chiều tối thứ Sáu đầu tháng, buổi không trẻ — người lớn gửi con ở nhà với ông bà hoặc thay phiên nhau trông — vào một tối khác. Như vậy phụ huynh vẫn có lúc được nói chuyện người lớn trọn vẹn, và bạn chưa có con không thấy mình phải sống theo lịch của trẻ.
Bạn chưa có con cũng thường là người trẻ thích nhất, vì không phải bố mẹ mình. Một người bạn biết gấp máy bay giấy hay kể chuyện ma vui (không đáng sợ) có thể thành "cô chú được chờ mong" của cả nhóm trẻ.
Góc nhìn hôm nay: bắt đầu bằng một buổi chiều
Nếu nhóm bạn đã lâu không gặp vì con nhỏ, đừng bắt đầu bằng một buổi tối dài. Thử một buổi từ năm giờ rưỡi đến tám giờ rưỡi, ở nhà có không gian rộng nhất, mỗi nhà mang một món, có ca trực trẻ, có góc vẽ và góc lắp ghép. Sau buổi đó, hỏi các phụ huynh: giờ này có hợp không, bé nào mệt sớm, cần thêm gì. Buổi thứ hai sẽ dễ hơn nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Họp mặt nhóm bạn có con nhỏ nên bắt đầu mấy giờ?
Nên bắt đầu sớm, khoảng năm giờ rưỡi đến sáu giờ chiều, và kết thúc trước chín giờ tối. Trẻ mẫu giáo cần khoảng 10–13 giờ ngủ mỗi ngày nên thường đi ngủ từ tám đến chín giờ. Gia đình có con nhỏ nhất nên được về trước mà không phải ngại.
Làm sao để bố mẹ được nói chuyện khi mang con theo?
Chia buổi tối thành các ca 30–40 phút, mỗi ca một hoặc hai người lớn trực ở góc của trẻ. Những người còn lại được ngồi bàn trọn vẹn. Hết ca thì đổi, và người trực được tin để xử lý chuyện nhỏ.
Cho trẻ làm gì khi người lớn họp mặt?
Những việc dùng tay như vẽ bằng bút sáp, nặn đất, lắp ghép khối, xếp tranh ghép, đọc truyện. Nên có một góc riêng có thảm. Tránh biến thành cuộc thi hay chấm điểm; khen cụ thể việc bé đã làm thay vì so bé này với bé kia.
Nhà chưa có con cần chuẩn bị gì khi bạn mang trẻ đến?
Khoá cửa ban công, bịt ổ điện thấp, cất thuốc và chất tẩy rửa lên cao, chèn góc bàn nhọn, dọn đồ vật nhỏ như pin cúc áo, nam châm. Nồi nóng và ấm nước sôi đặt xa mép bàn và xa khu trẻ chơi.
Trong nhóm có người không thích có trẻ con thì sao?
Có thể xen kẽ buổi có trẻ và buổi chỉ người lớn. Phụ huynh vẫn có lúc nói chuyện người lớn, còn bạn chưa có con không phải sống theo lịch của trẻ. Nói chuyện thẳng thắn về điều này giúp nhóm giữ được lâu hơn.
